vrijdag 8 december 2006

Hunting the Taliban
Het Nachtegal van D.C. Lama. Vannacht op 3FM en Nederland 3 in het programma van Giel Beelen.

In de onlangs uitgezonden BBC-documentaire Commando: Hunting the Taleban, trekt een groepje Britse commando’s op een gegeven moment een gebied in Afghanistan binnen, waar op grootschalige wijze opium wordt geteeld. Sinds de Britten daar met hun helikopters, vliegtuigen en manschappen zitten, is de productie van heroïne extreem toegenomen. Volgens de voice-over van de docu komt 50 procent van de heroïne op de Britse markt uit dat gebied en op zulke momenten hoor ik in gedachten altijd Stevie Wonder zingen: I wonder why, baby....

Maar goed: schieten dat die Britten kunnen. En die cameraman van die documentaire maar wegduiken en zo goed mogelijk een plaatje proberen te schieten. Ik zou zelf waarschijnlijk ook zodanig in mijn broek pissen dat ze me echt nooit meer mee zouden nemen. Op een gegeven moment is het daar zelfs zo gevaarlijk, dat ze luchtsteun moeten inroepen. En daar is in de documentaire een rol weggelegd voor de Nederlanders. Een vliegtuig komt aangevlogen en, zo vertelt de BBC-stem ons: ‘drops a 1.000 pound bomb on the villages compound, ending the fight.’ Een enorme rookwolk stijgt op en de Britse militairen kletsen nog even na over het feit dat het toch zo moeilijk is onderscheid te maken tussen Taliban en burgers.

Voor meer avonturen van onze eigen jongens, moesten we deze week naar televisieprogramma Reporter kijken. Tijdens de verkiezingen was er zo goed als geen aandacht voor, maar nu de invloed van de burger op de macht toch alweer achter de rug is, kunnen we weer gerust kijken hoe het er daar aan toe gaat. Geen wonder dat al die jongens zeggen dat de Nederlandse bevolking waarschijnlijk een veel te positief beeld heeft van wat er daar echt gebeurd. Of om één van hen te quoten: ‘Het lukt ons natuurlijk nooit om met 1.400 man bescherming te bieden aan een bevolking van een half miljoen.’ Ik heb destijds de kamerdebatten daarover gevolgd, maar kan me niet herinneren dat dat toen zo duidelijk is gesteld.

In Reporter vertelt o.a. kapitein Hoost dat ze een tijdje een kamp van de Canadezen moesten overnemen, omdat de Canadezen zelf de Taliban gingen opjagen. En ineens snapte ik waarom de Screbrenica-veteranen van de week alsnog een insigne hebben ontvangen...

Die Canadese basis in Afghanistan was volgens de kapitein namelijk militair gezien niet zo tactisch gekozen: hij noemde het zelfs een knikkerpotje, met weinig zicht naar buiten. Screbrenica, dacht ik, want Mlladic heeft toen zelf laten filmen hoe hij langzaam en relaxed die berg afloopt, op weg naar het putje genaamd Screbrenica. Op die Canadese basis in Afghanistan, werden de Nederlanders echter al op de vijfde dag aangevallen door de Taliban. Kapitein Hoost daarover: ‘Dit had niemand verwacht. Ook mijn hogere niveau had verteld: ‘Als je daar met zoveel mensen zit, dan hoef je dit niet te verwachten.” Screbrenica, dacht ik: want als de bovenonsgestelden iets niet verwachten wat toch gebeurd, gebruik ik al een tijd lang de uitdrukking: ‘ze waren compleet Screbrenica.’

Een belangrijk verschil tussen toen en nu: dit keer was er wel binnen 20 minuten luchtsteun. Maar voor hetzelfde geld blijft er weer ergens een fax liggen en staat die kapitein Hoost daar even later ook uit te leggen dat ze niet op de pianospeler moeten schieten. Tuurlijk doen die jongens hun best het daar weer veilig te krijgen, maar zoals Arnold Karskens al heeft laten zien, speelt er nogal wat buiten het gezichtsveld van de Nederlandse militairen af. Dan moet het voor hen toch ook een prettig vooruitzicht zijn dat ze na al die ellende, waar uiteindelijk de politiek de verantwoordelijkheid voor draagt, toch nog ooit een insigne krijgt opgespeld. De politiek heeft tenslotte al gezorgd voor veel te veel posttraumatische stress.

* BBC/Panorama: Hunting the Taliban
* Reporter - ISAF (door embadded journalist Bart Nijpels)
* Zembla - Uruzgan Ongecensureerd (reportage door Arnold Karskens, de enige journalist die onafhankelijk van de macht een reportage in dit gebied maakte)
* Tijdlijn Afghanistan

* De oorlog in Afghanistan (Het Nachtegal dd 14 januari 2006)

* Vorige Nachtegal