vrijdag 4 februari 2005

Stadspropaganda
Het Nachtegal van D.C. Lama, dd 5 februari 2005 (voorgelezen in het nachtprogramma van Giel Beelen op 3FM). Terug te luisteren via deze link.

Een beetje Amsterdammer kijkt AT5, zo luidt de slogan van de hoofdstedelijke lokale televisiezender. Het grappige van AT5 is dat de zender wat nostalgisch heeft: als ik vroeger een bepaald programma op televisie had gezien, had toch zeker bijna de helft van het schoolplein naar hetzelfde gekeken, maar een dergelijke gemeenschappelijkheid is er door die enorme hoeveelheid zenders en Internet tegenwoordig niet echt meer bij. Bij AT5 wordt echter ieder programma zo vaak herhaald, dat iedere Amsterdammer tijdens een avondje zappen toch minstens één keer het gebodene onder ogen komt.

Lekker nostalgisch zendertje dus, dat AT5... en dat komt goed uit. Zeker sinds Amsterdam een apart stadsdeel voor de binnenstad heeft, weet eenieder dat Amsterdammers niet van verandering houden. Ieder initiatief dat onze titel “hoofdstad van Nederland” zou kunnen rechtvaardigen, wordt bij voorbaat onmogelijk gemaakt door een stelletje zeikende ex-krakers, die sinds ze hun woning legaal in handen hebben kinderen zijn gaan baren en sindsdien eisen dat ze hun auto op ieder moment voor de deur kunnen parkeren en van de burgemeester verwachten dat het na enen stil is op straat. In zelfs het kleinste gehucht kan een kroeg gewoon tot later open blijven als het gezellig is, maar hier wordt je er op een doordeweekse dag al om kwart voor één uit gejaagd omdat de eigenaar bang is zijn vergunning te verliezen. Daarom waarschijnlijk ook die slogan: Een beetje Amsterdammer kijkt AT5, omdat de stad zelf al om één uur op slot gaat.

Maar op zich houd ik wel van AT5, hoor. Het blijft leuk om te zien dat al die presentatoren hopen dat ze -net als al hun voorgangers- uiteindelijk bij de landelijke televisie komen en daarom zoekt de redactie bij voorkeur altijd aansluiting bij het wereldnieuws. Als er dus bijvoorbeeld (ik noem maar wat) een aardbeving in Zuidoost Oezbekistan is, gaat de redactie naarstig op zoek naar iemand wiens oom bijvoorbeeld een glazenwasser heeft wiens broer daar toevallig wel eens op vakantie is geweest en als die persoon maar weet te vertellen dat zij het nieuws in haar Amsterdamse woning heeft gehoord, komt het in aanmerking voor het AT5 Nieuws. Ik heb daar verder geen commentaar op, want iedere boerenlul die wel eens in een Thais restaurant heeft gegeten, mocht de afgelopen maanden ook op de nationale zenders vertellen dat het nieuws van die tsunami wel erg dichtbij kwam.

Het enige echt onacceptabele van AT5 is een programma dat Amsterdam.nl/TV heet. “Achtergrondreportages, nieuws, agenda-berichten: Amsterdam.nl/TV houdt u op de hoogte van alle gemeentelijke ontwikkelingen,” zo wordt dat aangekondigd. Dat klinkt natuurlijk hartstikke objectief, maar het programma is je reinste overheidspropaganda. Het programma wordt namelijk in opdracht van de Gemeente Amsterdam gemaakt, dat op die manier draagkracht voor haar beslissingen en doen en laten wil krijgen. Nou is daar in principe niets mis mee (wat mij betreft mag burgemeester Cohen best iedere week achter een tafel met een bloemetje gaan zitten om een kwartier lang de bevolking toe te spreken, met als aanhef: ‘Geachte burgers. De Gemeente heeft in al haar wijsheid tot het volgende besloten....’), maar kondig dan in dikke vette koeienletters aan dat het hier geen journalistiek programma betreft.

Zodat je weet dat het de Gemeente is die besloten heeft dat de Wallen met een imagoprobleem kampen en dat zij daarom een nog verdergaande vertrutting nodig vinden. Dat het de Gemeente is die vindt dat er in de metrostations zogenaamde ongure types rondhangen en dat er daarom weer allerlei aannemers moeten worden ingeschakeld, die voor veel geld weer lekker gaan lopen klussen. Dat het de Gemeente zelf is die besluit dat er een positief itempje wordt uitgezonden over die paternalistische ‘Baasje braaf’-campagne, waarin de hondengestapo de hemel in wordt geprezen omdat zij huiszoekingen verrichten naar viervoeters zonder penning. Dat het kortom de Gemeente zelf is die al die positieve items over de Gemeente uitzendt.

Maar nee... er wordt alles aan gedaan om het maar zo’n objectief mogelijk programma te laten lijken. Een prijsvraagje, geen ‘dit programma werd u aangeboden door...’-afkondiging en -helemaal effectief als het om propaganda gaat- de stem van de tegenstanders ingebed aan het woord laten komen. Dus als weer eens straatinterviews met zogenaamde gewone Amsterdammers worden uitgezonden, zie je altijd drie of vier voorstanders van het Gemeentebesluit en in het kort (bij voorkeur een zeer a-sympathiek persoon) iemand die een kanttekening plaatst, die geheel niet ter zake doet. Dan is ie in ieder geval wel aan het woord geweest, maar zal niemand er mee instemmen.

Het programma wordt op prime-time uitgezonden en zo houden wij in Amsterdam de boel lekker bij elkaar. In George Orwell’s Oceanië was tenslotte ook lekker rustig, ondanks de dreiging van de zogenaamde Brotherhood.

Overheidspropaganda lijkt mij nooit wenselijk (zoals het kabinet volgens mij ook helemaal geen geld moet uittrekken om ons die EU Grondwet door de strot te duwen) maar als het gebeurt moet het in ieder geval toch wel duidelijk als zodanig herkenbaar zijn. Dat je snapt waarom dat programma zo positief over al die Gemeentelijke acties is.

Laat ik dus voor de volledigheid nog maar even het volgende vermelden: Afgelopen maandag had ik een actie georganiseerd op het Museumplein, waarbij cannabiszaadjes voor de Albert Heijn werden uitgedeeld. Omdat er naast diverse fotografen ook een cameraploeg van AT5 aanwezig was, nestelde ik mij ‘s avonds voor de buis in afwachting van het beloofde item. Nu het zoveel dagen later nog steeds niet is uitgezonden, had ik ook behoorlijk veel zin om eens lekker op AT5 te schelden.

Links:
* AT5
* Amsterdam.nl/TV
* Pers en Persbericht actie bij de Albert Heijn
* Het complete boek 1984 van George Orwell gratis online.