zaterdag 13 november 2004

Zalm en andere levende wezens
Het Nachtegal van D.C. Lama, dd 13 november 2004. Voorgelezen in het programma van Giel Beelen op 3FM.

Zijn we sinds vorige week in oorlog, zoals minister Zalm verklaarde? Ik dacht eigenlijk dat we dat allang waren. Ik dacht dat dat al direct na 11 september 2001 zo was, toen de NAVO artikel 5 van haar verdrag van toepassing verklaarde, waarin staat dat wanneer één lidstaat wordt aangevallen, alle lidstaten worden aangevallen. Wij hebben ons toen verbonden aan de operatie Enduring Freedom en sindsdien zijn wij volgens mij al officieel in oorlog. En anders zijn we dat toch al wel sinds we in Irak zitten, lijkt mij, of wil er iemand beweren dat er daar vrede heerst? Als de tegenstander (de Jihadstrijders) mondiaal denkt, moeten wij dat natuurlijk ook doen. En wij: dat zijn dan de Nederlanders, want ik probeer hier gewoon een beetje met Zalm mee te denken.

Als je zo denkt, valt onze schade nog hartstikke mee. Goed, we hebben twee man in Irak verloren, maar daar staan wel heel wat dode Irakezen tegenover. Volgens de VN zijn er alleen al honderdduizend burgerslachtoffers in deze onwettige oorlog gevallen, dus wat dat betreft moeten we niet zeuren. Daarnaast zijn we natuurlijk ook een briljant cineast en columnist kwijt, maar militair gezien is dat nog best wel handig. Die Theo van Gogh zeikte in zijn columns namelijk de hele tijd over de besluitvorming rond die JSF-straaljagers en vroeg zich af hoe het toch kwam dat Pim Fortuyn werd doodgeschoten en Mat Herben direct daarna wel voor de aanschaf van die toestellen was. Laat ik daar voor de zekerheid maar niet al te lang over uitweiden.

Maar goed: 3 doden. Da’s nog altijd niets als je het vergelijkt met die meer dan 7.000 mensen die in Srebenica werden vermoord. Die mensen zagen wij natuurlijk niet als tegenstander, maar worden door die Jihadstrijders wel als slachtoffers gezien, want de meeste waren moslim. En wij hebben die mensen natuurlijk ook niet zelf vermoord, maar die mensen hadden wel hun wapens ingeleverd en wij zouden hen wel beschermen. Wij zeiden tegen die mensen: laat dat maar over aan overste Karremans. Wij zeiden wel: wij hebben met zo ongelofelijk veel verstand een regering gekozen, dat wij er alle vertrouwen in hebben dat zij de juiste beslissingen nemen.

En oh, oh, oh... wat voor diepe wonden heeft die ramp in onze samenleving teweeg gebracht. Toen bleek dat er 7.000 mensen waren afgeslacht, liepen wij met z’n allen huilend over straat. Ineens dachten we: wat gek dat wij al die tijd hebben moeten janken om van die kutsoaps op televisie, waar van die B-acteurs met wat zeikerige pianomuziek op de achtergrond hun diepste verdriet lieten zien omdat zij geen geld hadden om van die hippe kutkleren te kopen waarmee ze lekker hip kunnen zijn tegenover hun vrienden.

Of nee.. Dat ging trouwens anders. Er werd een rapport geschreven, de gebeurtenis wordt tijdens de 4 mei-herdenking nog even zijdelings meegenomen en er kwam een toneelstuk waarin het leed van de soldaat bij terugkomst centraal stond: een man die alles snapt van een stukje wereldgeschiedenis en daarom niet meer kan communiceren met zijn naïeve omgeving. En oh ja.. minister-president Kok was er ook nog voor afgetreden, maar dat zou ie vier weken later toch al doen. Hoefde hij er ook niet al te veel meer over te zeggen, want als je de beelden bekijkt die generaal Mladic zelf liet maken tijdens de val van Srebrenica (prachtig verwerkt in de documentaire ‘A cry from the grave’, die om onduidelijke redenen slechts één of twee keer op de buis is uitgezonden) dan weet je dat het een beschamende vertoning was. Dan kun je ineens wel begrijpen dat sommige mensen ons minachten, als hun zelfbenoemde broeders zo makkelijk worden afgeslacht.

En hoe zit het eigenlijk met onze rol in al die andere moslimgebieden, die door Jihadstrijders ongetwijfeld als argument worden gebruikt om te radicaliseren? Wat is onze rol eigenlijk in Israël? Waarom gaat onze eigen Jan-Peter Balkenende eigenlijk niet de geschiedenis in als de man die als voorzitter van de Europese Unie het probleem in het Midden-Oosten probeerde op te lossen, zeker nu Bush niet eens lijkt te weten waar dat gebied eigenlijk ligt en daarom maar op zijn vaste lobbyisten vertrouwt?

Moest Jan-Peter daarvoor eerst een Europese Grondwet maken, waarmee men zo lekker de interne markten kan regelen? Als u overigens nog miljardair wilt worden via de aandelenmarkt, moet u trouwens snel instappen: het grote geld wordt de komende jaren namelijk met al die nieuwe wetgeving nog even snel herverdeeld en zal slechts een handjevol winnaars opleveren. En als u anders tegen geld en handel aankijkt, moet u straks maar proberen die grondwet weg te stemmen tijdens het referendum, hoewel verkiezingen ook wel eens gestolen schijnen te worden.

En voor nu: rustig aan, mensen. De oorlog is niet tussen ons. Die mensen in de moskee bidden om hetzelfde als wat ik dagelijks ervaar: het grote alles. Dat is hetzelfde als wat er in die kerken en synagogen wordt aanbeden en waarvan ik ook een keer een boeddhist heb horen zeggen: Yep, that’s the thing. En als het ooit een naam zal kiezen en over stembanden blijkt te beschikken, zal het geen van de namen kiezen die op dit moment zo worden bezoedeld.

Misschien dat u zich ook eens in de snaartheorieën wilt verdiepen. Als je daarin naar de rol van het licht ten opzichte van de materie kijkt, kun je volgens mij ook de rol van jezelf wel zien. Als je daarnaast tenminste ook goed naar jezelf durft te kijken.